Scheidsrechtersgids · gecontroleerd 2 oktober 2026

Hockeykaarten en persoonlijke straffen

Gebruik de lichtste straf die de controle herstelt—en schaal op als gedrag, herhaling of gevaar dat vraagt.

Voor Nederlandse bondswedstrijden zijn het KNHB Spelreglement Veld en de KNHB Standaard Arbitrage Afspraken leidend. Groen betekent twee speelminuten, geel voor een speler minimaal vijf speelminuten en rood uitsluiting voor de rest van de wedstrijd. De KNHB geeft daarnaast Nederlandse afspraken voor onder meer straftijden, aanvoerderskaarten en teambegeleiders.

HockeyUmpire-wedstrijdtijdlijn op iPhone met groene en gele kaarten
Kaarten beheren · Apple Watch

De KNHB-basis voor Nederlandse wedstrijden

MaatregelDuurBetekenis
Mondelinge waarschuwingGeen vaste tijdEen duidelijke, geloofwaardige waarschuwing als formele schorsing nog niet nodig is.
Groene kaart2 speelminutenTijdelijke schorsing; het team speelt met één speler minder.
Gele kaartMinimaal 5 speelminutenTijdelijke schorsing. De KNHB-afspraken werken voor spelers met 5 of 10 minuten, afhankelijk van de overtreding; voor een teambegeleider geldt minimaal 10 speelminuten.
Rode kaartRest van de wedstrijdDefinitieve uitsluiting; het team blijft met één speler minder spelen.
Bekijk de actuele KNHB-spelregels en arbitrageafspraken

Een praktisch afwegingskader

De spelregels koppelen niet ieder incident automatisch aan één kaartkleur. Beoordeel de hele actie:

Herhaling

Heeft de speler of het team al een duidelijke waarschuwing voor hetzelfde gedrag gehad?

Opzet

Was de actie bewust, cynisch of bedoeld om het spel af te breken?

Impact

Nam de actie een reële mogelijkheid weg of beschadigde zij de wedstrijdcontrole?

Fysiek en gevaar

Was er kracht, een kwetsbare tegenstander, een glijdende actie of moest iemand uitwijken?

Gedrag

Was er protest, belediging, intimidatie of een beschuldiging van partijdigheid of vals spelen?

Consistentie betekent dat vergelijkbare incidenten vergelijkbare gevolgen krijgen. Niet dat iedere overtreding zonder context dezelfde kaart oplevert.

Herhaalde overtredingen en meerdere kaarten

  • Na een waarschuwing hoort herhaling normaal tot een zwaardere straf te leiden.
  • Volgens de KNHB-afspraken leidt twee keer groen in dezelfde wedstrijd tot geel voor 5 minuten; twee keer geel leidt tot rood. Een kaart in de rol van aanvoerder wordt daarbij afzonderlijk beoordeeld.
  • Een nieuwe overtreding van hetzelfde type waarvoor al een kaart is gegeven, hoort de eerstvolgende zwaardere straf te krijgen.
  • Ernstig opzettelijk wangedrag tegen een speler, scheidsrechter of official kan direct rood rechtvaardigen.

Tijdwaarneming en terugkeer

  • Groene en gele kaarten worden in speeltijd gemeten; de straftijd loopt dus mee met de wedstrijdklok.
  • De geschorste speler mag pas terugkeren als de straftijd voorbij is en de geldende procedure terugkeer toestaat.
  • Spreek vooraf af wie kaarten noteert en de straftijd bewaakt, vooral zonder wedstrijdtafel.
  • Noteer direct speler, team, kaart, duur, wedstrijdtijd en reden.

Concrete voorbeelden uit actuele richtlijnen

Onderstaande voorbeelden komen uit de KNHB-afspraken 2026–2027, aangevuld met duidelijk gelabelde internationale voorbeelden. Ze gelden niet automatisch in iedere competitie.

Slidingtackle zonder oog voor veiligheid

Een fysieke overtreding zonder oog voor de veiligheid van de tegenstander, bijvoorbeeld een slidingtackle, is volgens de KNHB Standaard Afspraken minimaal geel voor 10 minuten. De plaats bepaalt daarnaast de spelstraf: vrije slag, strafcorner of strafbal.

Opzettelijke overtreding buiten de bal

Een opzettelijke overtreding op een tegenstander die niet in balbezit is, wordt in Nederland minimaal met geel voor 5 of 10 minuten bestraft.

Crowding

Meerdere spelers die zich met de uitleg bemoeien, opnieuw richting de scheidsrechter lopen of in de buurt blijven staan om mee te luisteren vallen onder crowding. De KNHB-afspraak schrijft daarvoor een groene kaart voor.

Wegwerpgebaar en nadrukkelijk protest

Een wegwerpgebaar, cynisch klappen, nadrukkelijk hoofdschudden, van grote afstand komen aanrennen of hevig protesteren moet een persoonlijke straf opleveren. De basis is groen; grotere hevigheid kan geel rechtvaardigen.

Grof schelden, bedreigen of discrimineren

De actuele KNHB-afspraken noemen de ziekteverwensing ‘kanker’ niet afzonderlijk als automatische rode kaart. De FIH verlangt wel direct rood bij ernstig opzettelijk wangedrag. Engeland noemt bedreiging, geweld en grove taal rond beschermde kenmerken expliciet rood; Duitsland noemt geweld en een uiterst grove belediging. Noteer bij rood altijd de exacte woorden, context en tegen wie ze waren gericht.

Beschermende kleding gevaarlijk weggooien

Raakt weggegooide strafcornerbescherming een persoon in normale houding op of boven de knie, dan volgt volgens de FIH- en KNHB-uitleg geel voor 5 minuten. Bij opzettelijk naar iemand gooien kan een zwaardere straf, inclusief rood, passend zijn.

Te veel spelers met spelbepalende invloed

Heeft een team te veel spelers in het veld en beïnvloedt dat het spel wezenlijk, dan moet de aanvoerder volgens de regels van 2026 geel krijgen.

‘High risk, high penalty’ komt voor in ouder internationaal briefingmateriaal als omschrijving van risicovolle fysieke acties. Zie het als beoordelingsprincipe, niet als automatische kaartregel: stel eerst de overtreding vast en weeg daarna intentie, impact, fysiek contact en gevaar. De huidige KNHB-afspraak maakt één belangrijk geval wel concreet: een onveilige fysieke overtreding zoals een slidingtackle is minimaal geel voor 10 minuten.

Waar nationale richtlijnen verder gaan

Nederland · KNHB

De standaardafspraken 2026–2027 schrijven of adviseren bij bepaalde opzettelijke, fysieke of gevaarlijke overtredingen geel voor 5 of 10 minuten. Twee keer groen leidt tot geel voor 5 minuten; twee keer geel leidt in de Nederlandse administratie tot rood.

England Hockey

De richtlijn van september 2026 gebruikt een schaal op basis van impact: groen bij lichtere gevallen, geel 5 of 10 bij ernstiger, opzettelijk, fysiek of gevaarlijk gedrag en rood bij geweld, belediging of een tweede gele kaart in omschreven situaties.

Internationale FIH-basis

De spelregels bepalen twee minuten voor groen, minimaal vijf voor geel en de rest van de wedstrijd voor rood. Toernooireglementen en briefings kunnen de uitvoering aanvullen.

KNHB · Nederland

Nederland: aanvoerderskaart en verantwoordelijkheid buiten de bank

Onderstaande regels en afspraken gelden voor de Nederlandse veldcompetitie. Het zijn KNHB-bepalingen, geen universele FIH-regels; pas ze dus niet zonder controle toe in een ander land.

Aanvoerderskaart

Dit is geen aparte kaartkleur. Het is een persoonlijke straf voor de aanvoerder vanuit diens verantwoordelijkheid voor het gedrag van spelers, correcte wissels en—in Nederland—de teambegeleiders. Een aanvoerder kan een kaart krijgen als speler én een kaart in de rol van aanvoerder. Volgens de KNHB worden die rollen afzonderlijk beoordeeld en worden de kaarten niet automatisch bij elkaar opgeteld tot een zwaardere straf. Hebben te veel spelers in het veld spelbepalende invloed, dan moet de aanvoerder geel krijgen.

Coaches en andere teambegeleiders

Bij een KNHB-bondswedstrijd mogen maximaal vier teambegeleiders, zoals coaches en verzorgers, worden opgegeven. Zij kunnen een verbale vermaning, groen voor 2 speelminuten, geel voor minimaal 10 speelminuten of rood voor de rest van de wedstrijd krijgen. Tijdens een kaart speelt het team met één speler minder. Bij groen of geel gaat de begeleider achter het hek en mag niet coachen; bij rood moet diegene uit de omgeving van het veld weg en mag niet coachen.

Videotoren en buiten het hek

Teambegeleiders buiten het hek of op de videotoren blijven onder de verantwoordelijkheid van de aanvoerder. Spreek eerst de aanvoerder aan; houdt het gedrag aan, dan wordt de aanvoerder bestraft. De KNHB-afspraken 2026–2027 bepalen dat teambegeleiders op de videotoren geen opmerkingen richting de arbitrage mogen maken en niet mogen coachen. Is onduidelijk of iemand bij een team hoort, dan is het bestuur van de thuisvereniging verantwoordelijk.

Lees de KNHB Standaard Arbitrage Afspraken 2026–2027

Na het laatste fluitsignaal

De kaart in de wedstrijd en een eventuele latere tuchtzaak zijn afzonderlijke stappen. Vul elk verplicht wedstrijdrapport volledig en op tijd in. Strafpunten, automatische schorsingen en beroepsprocedures worden bepaald door de bond of competitie, niet door de app.

HockeyUmpire

Houd straftijd bij zonder de wedstrijd kwijt te raken

HockeyUmpire houdt tijdelijke schorsingen zichtbaar naast wedstrijdtijd en stand op iPhone en Apple Watch. Verschillende signalen helpen het einde van een kaart te onderscheiden van het einde van een periode.

De app registreert jouw beslissing; hij kiest de kaart of duur niet voor je.

Probeer de kaarttimers gratis
HockeyUmpire-wedstrijdtijdlijn op iPhone met groene en gele kaarten

Officiële bronnen en reikwijdte

Gecontroleerd op 2 oktober 2026. Voor Nederlandse bondswedstrijden zijn de KNHB-documenten hieronder leidend; de FIH-bronnen geven de internationale basis en context.

Lees de gids over het begeleiden van shoot-outs

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt een groene kaart bij hockey?

Een groene kaart is volgens het KNHB Spelreglement Veld een tijdelijke schorsing van twee speelminuten.

Hoe lang duurt een gele kaart bij hockey?

Een gele kaart voor een speler duurt volgens het KNHB Spelreglement Veld minimaal vijf speelminuten. De Nederlandse arbitrageafspraken werken met 5 of 10 minuten, afhankelijk van de overtreding. Voor een teambegeleider geldt minimaal 10 speelminuten.

Speelt een team met minder spelers na een kaart?

Ja. Het team speelt tijdens groen of geel met één speler minder en na rood voor de rest van de wedstrijd met één speler minder.

Kan een speler twee gele kaarten krijgen?

Volgens de KNHB-afspraken leidt twee keer geel in dezelfde wedstrijd tot rood. Een kaart die dezelfde persoon in de rol van aanvoerder krijgt, wordt afzonderlijk beoordeeld.

Wat is een aanvoerderskaart bij hockey?

Een aanvoerderskaart is geen aparte kaartkleur. Het is een persoonlijke straf voor de aanvoerder wegens het niet nakomen van een verantwoordelijkheid, zoals het bewaken van teamgedrag of correcte wissels. De KNHB beoordeelt een kaart als aanvoerder apart van een kaart die dezelfde persoon als speler krijgt.

Wie is verantwoordelijk voor gedrag vanaf de videotoren?

Volgens de KNHB vallen teambegeleiders buiten het hek en op de videotoren onder de verantwoordelijkheid van de aanvoerder. De aanvoerder wordt aangesproken en kan worden bestraft als het gedrag aanhoudt.

Zijn aanvoerderskaarten en straffen voor coaches internationaal hetzelfde?

Nee. FIH-regel 3.4 vormt de internationale basis voor de verantwoordelijkheid van de aanvoerder, maar nationale bonden en competities bepalen zelf hoe coaches, teambegeleiders en gedrag buiten het veld worden bestraft. Controleer altijd het reglement voor jouw wedstrijd.

Is iedere slidingtackle automatisch geel voor 10 minuten?

Nee. De actuele KNHB-afspraak noemt een slidingtackle als voorbeeld van een fysieke overtreding zonder oog voor de veiligheid van de tegenstander. Als die categorie van toepassing is, volgt minimaal geel voor 10 minuten. Stel dus eerst vast of sprake is van een overtreding en beoordeel daarna fysiek contact en gevaar.

Is schelden altijd een rode kaart?

Niet ieder woord levert in iedere competitie automatisch dezelfde kaart op. Ernstig opzettelijk wangedrag kan volgens de FIH direct rood vereisen; nationale richtlijnen geven concretere voorbeelden. Beoordeel de exacte woorden, tegen wie ze zijn gericht, de context, dreiging en ernst, en noteer bij een rode kaart letterlijk wat is gezegd.